2.1
Hilarianus Lares Colit
Nota
luxuriosā: luxuriosus, -a, -um - luxurious, extravagant
villā: villa, -ae f. - villa, country-house
cellae: cella, -ae f. - room
hortus: hortus, -i m. - garden
ancilla: ancilla, -ae f. - female servant, often an enslaved person
Lares: Lares, Larium m. pl. - Lares (Roman household gods)
familiares: familiaris, -e - of the household
Quotidie: quotidie - daily (adv.)
Kalendis: “on the Kalends” (the Kalends is the first day of the month on the Roman calendar)
Lucernam: lucerna, -ae f. - lamp
Lararium: Lararium, -i n. - Lararium (shrine to the Lares)
panem: pānis, -is, m. - bread
felicitatem: felicitas, felicitatis f. - good-fortune
2.2
Familia ad Matronalia It
Kalendis Martiis Matronalia erant. Primā luce Aelia et Hilarianus et Apollonius ad forum per portam adierunt. Ibi ei Monicae dona invenerunt. Inde domum suam redierunt. Monica Aeliaque Melissaque se vestibus pulchris exornant. Omnes suas comas floribus disponunt. Nunc ad pompam Matronalium cedent. Ubi Monica in pompā procedit, Aelia et Melissa eam vident. Ante templum, ea Junoni Lucinae multas flores dedit. Dicebat, “Tu nobis tuam lucem, Lucina, dedisti. Tu ad votum parturientis venis.” Inde domi pervenerunt, ubi Hilarianus ante lucem flammarum pro Monicae salute preces dicebat. “Te, Lucina, voco. Tene semper salutem meae uxoris.” Deinde Monica et Aelia cenam magnam pro omnibus servis paraverunt: ficos, palmas, pullum aromaticum, porcum, cicer, brassicam acrem, savillum, vinum. Omnes in triclinio cenam habebant. Deinde Monica servis dona vini dat et Aelia Apolloniusque matri suae libum ficorum portant. Id libum Monicae semper placuit. Hilarianus uxori suae margaritas pulchras dat.
Kalendis Martiis: “On the Kalends of March” (the first day of March)
Matronalia: Matronalia, -ium n. pl. - the Matronalia (a festival honoring Juno Lucina, a goddess of childbirth.)
Primā luce: “at first light”
pulchris: pulcher, pulchra, pulchrum - beautiful
vestibus: supply “with”
exornant: exorno, exornare, exornavi, exornatum - to adorn
comas: coma, -ae f. - hair
floribus: supply “with”
disponunt: dispono, -ponere, -posui, -positum - to arrange
pompam: pompa, -ae f. - procession
Junoni Lucinae: Juno Lucina, Junonis Lucinae f. - Juno Lucina
votum: votum, -i n. - vow, votive offering
parturientis: “a woman giving birth” (gen. sing.)
cenam: cena, -ae f. - dinner, meal
ficos: ficus, -i m. - fig
palmas: palma, -ae f. - date
pullum aromaticum: pullus, -i m. - chicken, aromaticus, -a, -um - spiced (this refers to a recipe for Numidian Chicken found in Apicius 6.8.5)
porcum: porcus, -i m. - pig (male)
cicer: cicer, ciceris n. - chickpea (only in singular)
brassicam: brassica, -ae f. - cabbage
savillum: savillum, -i n. - a cheese cake
triclinio: triclinium, -i n. - triclinium, dining room
libum: libum, -i n. - cake
margaritas: margarita, -ae f. - pearl
2.3
Sophronius Novos Amicos Habet
Post cenam, Sophronius domo Hilariani cedebat. De sacris dominorum et de suā vitā iam cogitabat: Dominus Jovem colit; domina Junonem colit; ego et mei amici novum deum amamus, Christum. Postquam liberos docui, possum adire ad aedes ubi convenio amicos. Ei etiam sunt Christiani. Feminae virique multique servi similes mihi adsunt. Felix, liber et amicus meus, venit saepe cum feminā suā. Popinam parvam habent et vinum bonum vendunt. Multi nostrum autem tam vitam beatam non habent. Laboramus semper et timemus virgas domini acris. Is tamen deus nobis dabit donum magnum post mortem, libertatem. Deinde omnes erimus beati. Ita ad sermones Chrisitanorum adsumus et verba eorum magno cum studio semper audimus.
cogitabat: cogito, cogitare, cogitavi, cogitatum - to think, reflect
Jovem: Iuppiter, Iovis, Iovi, Iovem, Iove - Jupiter (the Roman god of the sky, thunder, oaths, and other spheres of power.)
Junonem: Iuno, Iunonis f. - Juno (the Roman goddess of marriage, motherhood, and war).
Christum: Christus, -i m. - Christ
Postquam: after (conj.)
docui: doceo, docere, docui, doctum - to teach
Christiani: Christianus, -a, -um - Christian
similes: similis, -e - similar (+ dat.)
Felix: Felix, Felicis m. - Felix (a name that is the same as the Latin adjective “lucky”)
Popinam: popina, -ae f. - a cook-shop
timemus: timeo, timere, timui - to fear
virgas: virga, -ae f. - rod, switch
mortem: mors, mortis f. - death
Except where otherwise noted, material by Roman and Beyond: a Latin Curriculum is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.